Göz içi mercek operasyonu düşünen hastalarımızın muayenelerimizde bize en sık yönelttiği endişe, ameliyatın ne derece güvenli olduğu ve operasyon sonrasında istenmeyen yan etkilerle karşılaşıp karşılaşmayacaklarıdır. Cerrahi pratiğimde her zaman vurguladığım gibi; akıllı mercek ameliyatı modern mikrocerrahi sayesinde komplikasyon oranı son derece düşük bir girişimdir; karşılaşılan optik yan etkilerin büyük kısmı ise doğru hasta seçimi ve nöro-adaptasyon süreciyle aşılır.
Akıllı mercek ameliyatı, modern fakoemülsifikasyon mikrocerrahisi ile uygulanan ve komplikasyon riski %1’in altında olan güvenli bir girişimdir. Karşılaşılan ışık saçılması veya kuruluk gibi optik yan etkiler doku hasarı oluşturmaz; hastanın göz yapısına uygun mercek modeli ve 3 ila 6 aylık nöro-adaptasyon süreciyle dengelenir.
Halk arasında akıllı mercek olarak tanımlanan çok odaklı (trifokal veya EDOF) göz içi lensleri, gözün doğal merceğinin çıkartılarak yerine ömür boyu kalacak yapay optik bir teknolojinin yerleştirilmesidir. Bu operasyon teknik açıdan mikro cerrahi katarakt operasyonu ile birebir aynı prensiple uygulanır. Cerrahi pratiğimizde uyguladığımız trifokal ve EDOF akıllı lens cerrahisi hem kataraktı ortadan kaldırır hem de hastaların 40-45 yaş sonrasında yaşadığı presbiyopi ve yaşa bağlı yakını görememe sorununu kalıcı olarak çözer. Ancak ameliyattan beklenen başarının elde edilebilmesi, olası cerrahi risklerin ve görsel yan etkilerin ameliyat öncesinde doğru anlaşılmasına bağlıdır. Operasyon öncesinde korneanın endotel hücre yoğunluğu, optik biyometri ile aksiyel uzunluk tayini ve spektral optik koherens tomografi (OCT) ile sarı nokta tabakasının mikron düzeyinde taranması cerrahi riskleri minimuma indirir.
Çok odaklı merceklerin optik yapısı, göze giren ışığı farklı odak noktalarına paylaştırır. Bu optik mekanizmanın ameliyat sonrasındaki ilk aylarda oluşturduğu doğal yan etkiler şunlardır:
Akıllı mercek operasyonlarında yaşanan memnuniyetsizliklerin en temel nedeni operasyonun kendisi değil, anatomik yapısı bu merceğe uygun olmayan gözlere uygulanmasıdır. Cerrahi değerlendirmelerimizde şu durumlarda trifokal mercek uygulamasından kesinlikle kaçınırız:
Akıllı mercek ameliyatı olan hastalarımızın aylar veya yıllar sonra yaşadığı hafif görme buğulanması halk arasında “ikincil katarakt” olarak adlandırılır. Bu durum operasyonun bir hatası ya da merceğin bozulması değildir:
Akıllı göz içi lens seçiminde başarı, gözün ayrıntılı anatomik ve optik analizlerine bağlıdır. Ameliyat öncesinde yapılan kornea topografisi, pupillometri, optik biyometri ve makula OCT tetkikleri merceğin göz içindeki optik aksa yerleşimini belirler. Geniş pupillaya sahip veya gece araç kullanım ihtiyacı yüksek olan bireylerde ışık saçılmalarını en aza indiren EDOF mercekler optik konfor sağlarken; yakın odak ihtiyacı öncelikli olan gözlerde multifokal veya trifokal lens tasarımları tercih edilir. Doğru mercek seçimi, hastanın anatomik göz yapısı ile lensin optik tasarımının bilimsel olarak eşleştirilmesine dayanır.
Hayır, operasyon damla anestezisi altında gerçekleştirildiği için gözünüz bütünüyle uyuşur ve operasyon anında hiçbir acı ya da ağrı hissetmezsiniz. Yalnızca gözünüzün üzerinde hafif bir dokunma ve su serinliği hissedersiniz; operasyon sonrasında gelişebilecek hafif sızlamalar basit ağrı kesicilerle kolayca geçer.
Göz içine yerleştirilen biyouyumlu akıllı mercekler göz dokusuyla ömür boyu dost kalacak özel polimer malzemelerden üretilir. Merceğin vücut içinde miadı dolmaz, bozulmaz, saydamlığını kaybetmez ve ileriki yıllarda çıkarılıp yenilenmesi gerekmez.
Hastalarımızın büyük bölümünde bu optik yansımalar ilk 3 ila 6 aylık nöro-adaptasyon sürecinde beynin görsel korteksi tarafından baskılanarak fark edilmez hale gelir. Nörolojik adaptasyon tamamlandığında gece parlamaları sizi rahatsız etmeyecek minimum seviyeye iner.
Hasta güvenliği ve enfeksiyon protokolleri gereği iki göz genellikle aynı gün ameliyat edilmez. İlk göz operasyondan geçtikten ve doku iyileşmesi muayenede doğrulandıktan sonra, hastanın durumuna göre genellikle birkaç gün veya bir hafta arayla ikinci göz opere edilir.
Akıllı mercek operasyonlarında yüksek görsel konfor elde etmek, gözün optik aksına ve mikron düzeyindeki retina yapısına en uygun mercek teknolojisinin seçilmesiyle başlar. Göz yapınızın uygunluğunu ileri tanı yöntemleriyle değerlendirmek için muayene randevusu oluşturabilir, size özel mercek seçeneklerini tüm ayrıntılarıyla ele alabilirsiniz.
Prof. Dr. Semra Akkaya Turhan, Göz Hastalıkları Uzmanı — Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu (2009) olup aynı üniversitede göz hastalıkları uzmanlığını tamamlamıştır (2014). Kornea hastalıkları, kuru göz sendromu, keratokonus ve kornea çapraz bağlama tedavileri alanında çalışmalarını sürdürmekte, 2025 yılında Profesör unvanını almıştır. Halen Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi olup Acıbadem Altunizade Hastanesi'nde hasta kabul etmektedir.